Bước tiến mới trong công nghệ máy quang khắc DUV cho thấy Trung Quốc đang từng bước thu hẹp khoảng cách với các nhà sản xuất phương Tây, buộc ngành chip toàn cầu phải nhìn nhận lại cuộc đua công nghệ.
Theo thông tin này do The Information đăng tải ngày 27/7, Trung Quốc đã bắt đầu sản xuất thành công máy quang khắc DUV ngâm (immersion DUV) do nước này tự phát triển, đánh dấu bước tiến đáng kể trong nỗ lực phá vỡ thế gần như độc quyền của ASML của Hà Lan đối với công nghệ sản xuất chip then chốt.
Thông tin này ngay lập tức gây ra làn sóng bán tháo trên thị trường cổ phiếu thiết bị bán dẫn toàn cầu. Cổ phiếu ASML giảm hơn 7%, ghi nhận phiên giảm mạnh nhất kể từ ngày 8/6.
Vì sao công nghệ quang khắc lại quan trọng?
Quá trình sản xuất chip bán dẫn phụ thuộc vào các máy quang khắc, sử dụng chùm ánh sáng được hội tụ với độ chính xác cực cao để khắc các mạch điện siêu nhỏ lên các tấm silicon.
Các đường quang khắc càng tinh vi, con chip tạo ra càng mạnh và hiệu quả hơn. Trong nhiều năm qua, ASML gần như thống trị phân khúc máy quang khắc tiên tiến nhất, trở thành mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng chip toàn cầu.
Các hệ thống quang khắc hiện được chia thành hai nhóm chính là DUV và EUV (Extreme Ultraviolet - tia cực tím bước sóng cực ngắn), trong đó EUV là công nghệ tiên tiến hơn.
[Image: ]
Bước tiến mới trong công nghệ máy quang khắc DUV cho thấy Trung Quốc đang từng bước thu hẹp khoảng cách với các nhà sản xuất phương Tây.
ASML hiện là doanh nghiệp duy nhất trên thế giới cung cấp máy EUV thương mại, trong khi Trung Quốc bị cấm tiếp cận công nghệ này do các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của phương Tây.
Máy quang khắc DUV ngâm sử dụng một lớp chất lỏng mỏng giữa thấu kính và tấm wafer để tăng khả năng hội tụ ánh sáng, cho phép khắc các mạch điện tinh vi hơn so với máy DUV thông thường. Đây được xem là phiên bản DUV hiện đại nhất.
Báo cáo của The Information cho biết hệ thống quang khắc DUV ngâm đầu tiên do Trung Quốc tự phát triển đã hoàn thành giai đoạn thử nghiệm và bắt đầu được đưa vào sản xuất quy mô nhỏ. Dù sản lượng ban đầu còn hạn chế, thông tin này được giới đầu tư xem là cột mốc quan trọng bởi lần đầu tiên Trung Quốc được cho là có khả năng tự chế tạo dòng thiết bị quang khắc tiên tiến nhất mà nước này còn được phép tiếp cận, thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài.
Thị trường ngay lập tức phản ứng tiêu cực. Giới đầu tư lo ngại nếu Trung Quốc từng bước xây dựng được năng lực sản xuất thiết bị quang khắc DUV trong nước, nhu cầu đối với máy móc của ASML và các nhà cung cấp phương Tây sẽ suy giảm trong dài hạn. Quan trọng hơn, điều này cũng có thể làm giảm hiệu quả của các biện pháp kiểm soát xuất khẩu do Mỹ dẫn đầu, vốn được thiết kế nhằm hạn chế khả năng phát triển ngành bán dẫn của Trung Quốc.
Các máy quang khắc DUV nội địa dự kiến sẽ được bàn giao cho những nhà sản xuất chip hàng đầu của Trung Quốc ngay trong năm nay, bao gồm SMIC, Hua Hong Semiconductor và ChangXin Memory Technologies.
Sản lượng ban đầu sẽ còn khá khiêm tốn, khoảng 5 máy trong năm nay, trước khi tăng lên khoảng 20 máy vào năm 2027.
Vì sao các nhà sản xuất chip phương Tây lo ngại?
Không chỉ ASML, nhiều doanh nghiệp khác trong chuỗi cung ứng thiết bị bán dẫn cũng chịu áp lực bán mạnh. Cổ phiếu BE Semiconductor Industries giảm 8,5%, Soitec mất 5%, còn Infineon Technologies giảm gần 3%.
Giới đầu tư lo ngại nếu Trung Quốc phát triển được một giải pháp thay thế đủ sức cạnh tranh, các nhà sản xuất chip trong nước sẽ giảm phụ thuộc vào ASML cũng như các nhà cung cấp phương Tây khác. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh số trong tương lai mà còn làm suy giảm hiệu quả của các biện pháp kiểm soát xuất khẩu do Mỹ dẫn đầu.
Trong phiên giao dịch tại Phố Wall, cổ phiếu Nvidia, AMD, SK Hynix và Micron cũng có thời điểm giảm tới 9%.
Vậy Trung Quốc đã bắt kịp ASML? Câu trả lời là chưa.
Theo các nguồn tin, hệ thống quang khắc DUV do Trung Quốc tự phát triển vẫn kém ASML về hiệu năng và độ ổn định, đồng thời cần thêm thời gian thử nghiệm trước khi có thể sản xuất hàng loạt. Vì vậy, lợi thế công nghệ của ASML hiện vẫn chưa bị lung lay.
Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng đang phát triển máy quang khắc EUV nội địa, song dự án này mới dừng ở giai đoạn nguyên mẫu.
Tuy nhiên, bước tiến của Trung Quốc diễn ra đúng thời điểm Washington được cho là đang xem xét mở rộng các biện pháp hạn chế đối với việc xuất khẩu và bảo trì thiết bị quang khắc nước ngoài tại Trung Quốc.
Mặc dù ngành sản xuất máy DUV nội địa chưa thể thay thế ASML trong ngắn hạn, diễn biến này cho thấy Bắc Kinh đang tiến thêm một bước quan trọng trên con đường xây dựng chuỗi cung ứng bán dẫn tự chủ.
Nếu tiếp tục thành công, chiến lược này có thể từng bước định hình lại cục diện cạnh tranh của ngành công nghiệp chip toàn cầu, tác động không chỉ đến ASML mà còn tới Micron, AMD, Nvidia và nhiều doanh nghiệp khác đang phụ thuộc đáng kể vào thị trường Trung Quốc.
Thêm vào đó, khi Bắc Kinh từng bước thu hẹp khoảng cách công nghệ, chiến lược của Mỹ có thể mất dần hiệu quả, buộc Washington phải tiếp tục mở rộng các biện pháp hạn chế, không chỉ đối với việc bán thiết bị mà cả dịch vụ bảo trì, linh kiện thay thế và hỗ trợ kỹ thuật.
Hải Đăng