[Image: ]
AI mở ra chu kỳ tăng trưởng mới cho ngành thiết bị công nghệ
[Image: ]
Sau giai đoạn tăng trưởng đột biến nhờ nhu cầu làm việc và học tập từ xa trong đại dịch, thị trường laptop và máy tính bảng bước vào chu kỳ điều chỉnh trong giai đoạn 2022–2024 khi nhu cầu suy yếu, lượng hàng tồn kho tăng cao và thiếu vắng các cải tiến đủ lớn để thúc đẩy người tiêu dùng thay thế thiết bị. Phần lớn người dùng kéo dài vòng đời sử dụng laptop và điện thoại do hiệu năng của các thế hệ sản phẩm mới không tạo ra khác biệt đáng kể so với các dòng máy trước.
Bước sang năm 2025, thị trường laptop bắt đầu bước vào chu kỳ mới gắn liền với sự phát triển của AI. Khác với các lần nâng cấp cấu hình thông thường, AI đòi hỏi phần cứng có năng lực xử lý cao hơn, đặc biệt là bộ xử lý (CPU), bộ xử lý đồ họa (GPU), bộ nhớ (RAM) và bộ vi xử lý chuyên dụng các tác vụ AI (NPU). Điều này khiến nhiều thiết bị cũ không còn đáp ứng được yêu cầu vận hành các tính năng AI ngay trên thiết bị (on-device AI), từ đó thúc đẩy nhu cầu thay thế sang các thế hệ máy mới.[3]
Xu hướng này được kỳ vọng sẽ tạo ra chu kỳ thay thế thiết bị mới tương tự giai đoạn chuyển đổi từ máy tính để bàn sang laptop hay từ điện thoại phổ thông sang smartphone trước đây. Các hãng công nghệ lớn như Intel, AMD, Qualcomm, Apple và Microsoft đều đang đẩy mạnh hệ sinh thái AI PC. [4] [TP5] Microsoft đã giới thiệu danh mục Copilot+ PC, trong khi Qualcomm, Intel và AMD lần lượt ra mắt các dòng vi xử lý AI chuyên dụng. Song song với đó, các nhà sản xuất như Lenovo, HP, Dell, ASUS, Acer và Samsung liên tục mở rộng danh mục laptop tích hợp AI, cho thấy AI PC đang trở thành xu hướng phát triển chung của toàn ngành thay vì chỉ là chiến lược của một số doanh nghiệp.
Tại Việt Nam, phân khúc laptop AI hiện vẫn ở giai đoạn sơ khai, chiếm tỷ trọng khoảng 1-2%. Tuy nhiên, theo các chuyên gia trong ngành đánh giá tỷ trọng này dự kiến sẽ lên khoảng 15-20% trong vòng 3-5 năm tới do nhu cầu nâng cấp thiết bị được dự báo sẽ gia tăng. Đây được xem là động lực giúp thị trường thiết bị công nghệ bước vào chu kỳ nâng cấp mới.
Làn sóng AI tạo áp lực lên chuỗi cung ứng và mặt bằng giá thiết bị
Song song với việc thúc đẩy nhu cầu thay thế thiết bị, AI cũng đang làm thay đổi cán cân cung – cầu của ngành bán dẫn. Việc các doanh nghiệp công nghệ trên toàn cầu tăng tốc đầu tư trung tâm dữ liệu và mô hình AI khiến nhu cầu đối với chip nhớ hiệu năng cao, đặc biệt là DRAM và HBM, tăng mạnh. Trong khi đó, năng lực sản xuất của ngành bán dẫn cần nhiều thời gian để mở rộng, khiến nguồn cung chưa theo kịp tốc độ tăng của nhu cầu.
[Image: ]
Bên cạnh đó, những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông và các rủi ro trong chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tạo áp lực lên chi phí nguyên liệu đầu vào của ngành bán dẫn. Theo TrendForce, giá hợp đồng DRAM trong năm 2026 được dự báo tiếp tục duy trì ở mức cao. DigiTimes cũng cho rằng đà tăng này chưa dừng lại, với mức tăng thêm khoảng 70% trong quý II/2026, trong khi IDC dự báo tình trạng thiếu hụt có thể kéo dài đến tận năm 2027. Trên cơ sở đó, TrendForce ước tính giá bán lẻ trung bình của laptop có thể tăng 10–15%, còn điện thoại di động tăng khoảng 8–10% trong năm 2026.
Tuy nhiên, việc giá bán tăng chưa chắc sẽ dẫn đến sự suy giảm của nhu cầu. So với các chu kỳ trước, khi người tiêu dùng có thể trì hoãn việc thay thế thiết bị, sự phát triển của các ứng dụng AI có thể tạo thêm động lực nâng cấp đối với những nhóm khách hàng có nhu cầu sử dụng các tính năng mới. Nhờ đó, thị trường được kỳ vọng sẽ dịch chuyển dần sang các phân khúc có giá trị cao hơn, thay vì chỉ tăng trưởng về số lượng thiết bị tiêu thụ.[10]
Tóm lại, AI đang tạo ra bước ngoặt mới cho ngành thiết bị công nghệ khi đồng thời thúc đẩy chu kỳ thay thế thiết bị và gia tăng giá trị của các sản phẩm công nghệ. Mặc dù áp lực chi phí từ chuỗi cung ứng có thể khiến giá bán thiết bị duy trì ở mức cao trong ngắn hạn, nhu cầu nâng cấp để đáp ứng các ứng dụng AI được kỳ vọng sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của thị trường trong những năm tới.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
*Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết cung cấp thông tin và góc nhìn phân tích thị trường, không phải khuyến nghị đầu tư.