OpenAI đã thảo luận về khả năng chuyển nhượng 5% cổ phần cho chính phủ Mỹ, trong bối cảnh công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo được định giá 852 tỷ USD này đang tìm cách tháo gỡ các rào cản chính trị bằng việc tạo dựng sự đồng thuận về lợi ích tài chính với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Theo hai nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận, ông Sam Altman, Giám đốc điều hành của nhà phát triển ChatGPT, cho rằng việc để công chúng nắm giữ một phần lợi ích tài chính trong công ty là cách tốt nhất để chia sẻ thành quả mà AI mang lại. Ý tưởng trao khoảng 5% cổ phần đã được ông đưa ra trong các cuộc trao đổi ban đầu với chính quyền.
Đề xuất này cũng bao gồm khả năng các công ty AI hàng đầu khác của Mỹ sẽ chuyển giao một tỷ lệ cổ phần tương tự. Tuy nhiên, hiện chưa rõ các đơn vị phát triển AI khác có sẵn sàng tham gia hay không.
Việc để chính phủ nắm giữ cổ phần có thể giúp OpenAI duy trì mối quan hệ tích cực với chính quyền, đồng thời được xem là nỗ lực xoa dịu những phản ứng chính trị ngày càng gia tăng bằng cách chia sẻ phần giá trị kinh tế do AI tạo ra với công chúng.
[Image: ]
Ông Sam Altman, Giám đốc điều hành của nhà phát triển ChatGPT, cho rằng việc để công chúng nắm giữ một phần lợi ích tài chính trong công ty là cách tốt nhất để chia sẻ thành quả mà AI mang lại.
Các phòng thí nghiệm AI hiện đang đối mặt với môi trường ngày càng nhiều thách thức tại Washington, khi công chúng và giới lập pháp Mỹ ngày càng lo ngại về làn sóng xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn cũng như những tác động của AI đối với việc làm và an ninh mạng.
Gần đây, cả OpenAI và đối thủ lớn nhất là Anthropic đều bị giới chức Mỹ trì hoãn việc phát hành các mô hình AI tiên tiến để phục vụ quá trình rà soát. Trong khi đó, một số nghị sĩ đảng Cộng hòa cùng các cố vấn của Tổng thống Donald Trump đang thúc đẩy việc siết chặt hơn nữa các quy định đối với lĩnh vực này.
Hai công ty cũng đang chuẩn bị cho kế hoạch niêm yết công khai, động thái được kỳ vọng sẽ mở rộng cơ sở cổ đông và mang lại khoản lợi nhuận đáng kể cho các nhà đầu tư hiện hữu, dù OpenAI nhiều khả năng sẽ chưa thể IPO trước năm sau.
Ông Altman cùng các lãnh đạo khác của OpenAI đã đề xuất rằng mỗi công ty AI hàng đầu của Mỹ nên dành 5% vốn cổ phần để đưa vào một cơ chế tương tự Quỹ Thường trực Alaska (Alaska Permanent Fund) – quỹ đầu tư quốc gia sử dụng nguồn thu từ dầu mỏ của bang để đầu tư vào cổ phiếu và chi trả cổ tức cho chính quyền cũng như người dân Alaska.
Những doanh nghiệp có thể tham gia bao gồm Anthropic, Google, Meta và nhiều công ty khác, mặc dù hiện chưa rõ liệu các tập đoàn này có ủng hộ đề xuất của OpenAI hay không.
Đáng chú ý, sau khi công khai chỉ trích giám đốc điều hành của Intel, ông Trump đã chuyển sang ủng hộ nhà sản xuất chip của Mỹ sau khi chính phủ nắm giữ 10% cổ phần tại doanh nghiệp này.
Theo các nguồn tin, các cuộc thảo luận mang tính "khái niệm" giữa OpenAI và chính phủ vẫn đang ở giai đoạn rất sớm. Bất kỳ thỏa thuận nào cũng có thể cần sự phê chuẩn của Quốc hội Mỹ để được triển khai. Tuy vậy, các cuộc trao đổi này cho thấy một cơ chế tiềm năng nhằm phân phối lợi ích tài chính từ công nghệ AI tới công chúng.
Theo nhiều nguồn tin thân cận, ông Altman đã tích cực trao đổi với chính quyền về vấn đề sở hữu công, bao gồm các cuộc làm việc với Tổng thống Mỹ Donald Trump, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent.
Giám đốc điều hành OpenAI cũng đã gặp Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Bernie Sanders trong những tuần gần đây. Ông Sanders từ lâu đã ủng hộ việc để công chúng sở hữu gần một nửa cổ phần của mỗi công ty AI tại Mỹ thông qua một quỹ đầu tư quốc gia.
Trước đó, cả OpenAI và Anthropic đều từng đề cập trong các đề xuất chính sách kinh tế rằng những cơ chế như quỹ tài sản công hoặc quỹ đầu tư quốc gia có thể sẽ cần thiết trong tương lai nhằm phân phối cổ phần cho người dân.
Hồi tháng 4, OpenAI đã đề xuất thành lập một "quỹ tài sản công", với mục tiêu "mang lại cho mọi công dân, kể cả những người không tham gia đầu tư trên thị trường tài chính, cơ hội hưởng lợi từ tăng trưởng kinh tế do AI thúc đẩy".
Đến tháng 5, OpenAI Foundation – tổ chức phi lợi nhuận của công ty – cho biết trong một thế giới được dẫn dắt bởi AI, "xã hội nhiều khả năng sẽ cần những cách tiếp cận mới để giúp người dân có quyền lợi lâu dài trong các hệ thống tạo ra giá trị", qua đó hàm ý đến các mô hình quỹ tài sản công hoặc quỹ đầu tư quốc gia.
"Mục tiêu không chỉ là hỗ trợ người dân thích ứng với những thay đổi kinh tế sau khi các quyết định đã được đưa ra, mà còn là trao cho họ quyền lợi và tiếng nói trong việc định hình cách thức những thay đổi đó diễn ra", quỹ này nhấn mạnh trong một bài đăng trên blog.
OpenAI từ chối bình luận về thông tin trên, trong khi Nhà Trắng cũng chưa đưa ra phản hồi đối với yêu cầu bình luận của báo chí.
Theo Financial Times