Công suất lọc dầu toàn cầu suy giảm do xung đột và gián đoạn nguồn cung có thể khiến giá xăng tại Mỹ tiếp tục neo cao trong mùa Thu, bất chấp giá dầu thô hạ nhiệt.
[Image: ]
Bảng giá xăng bán lẻ tại một trạm xăng ở trung tâm thủ đô Washington D.C. Ảnh: Ngọc Quang – PV TTXVN tại Mỹ
Giá xăng tại Mỹ có thể duy trì ở mức cao trong mùa Thu này dù giá dầu thô ổn định hoặc giảm, do công suất lọc dầu toàn cầu bị thu hẹp sau những gián đoạn liên quan đến chiến sự tại Trung Đông, xung đột Nga-Ukraine và việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ.
Theo CNBC, vấn đề của thị trường nhiên liệu hiện không chỉ nằm ở nguồn cung dầu thô mà còn ở khả năng chế biến dầu thành xăng, dầu diesel và các sản phẩm tinh chế khác. Các cuộc tấn công và gián đoạn tại nhiều nhà máy lọc dầu đã làm giảm đáng kể công suất toàn cầu.
Tại Trung Đông, chiến sự liên quan đến Iran và gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz đã ảnh hưởng đến hoạt động lọc dầu trong khu vực. Trong khi đó, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào cơ sở năng lượng Nga tiếp tục làm giảm công suất lọc dầu của nước này. Việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ cũng khiến nguồn cung nhiên liệu tinh chế trên thị trường quốc tế thắt chặt hơn.
Theo các chuyên gia, công suất lọc dầu dư thừa giảm đang khiến giá xăng và dầu diesel ngày càng ít phụ thuộc trực tiếp vào biến động của giá dầu thô. Tổng giám đốc ExxonMobil Darren Woods cho biết trước đây, công suất lọc dầu dư thừa lớn khiến giá xăng thường biến động khá sát với giá dầu thô. Hiện nay, công suất hạn chế đã tạo ra sự “tách rời” giữa hai loại giá này.
ExxonMobil và Chevron cũng cảnh báo nguồn cung dầu diesel và các sản phẩm tinh chế khác có thể tiếp tục khan hiếm trong nửa cuối năm nay do tồn kho giảm, xuất khẩu sản phẩm dầu của Trung Quốc bị hạn chế và nhiều nhà máy lọc dầu tại Nga gián đoạn hoạt động.
Tại Mỹ, giá xăng đã giảm đáng kể so với mức cao nhất trong năm nhưng vẫn cao hơn thời điểm trước khi chiến tranh Iran bùng phát. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng bình quân toàn quốc từng lên khoảng 4,56 USD/gallon vào tháng 5/2026 trước khi giảm theo giá dầu thô.
Ông Patrick De Haan, trưởng bộ phận phân tích dầu khí của GasBuddy, cảnh báo giá xăng có thể lập kỷ lục mới vào dịp Lễ Lao động Mỹ ngày 7/9 nếu Washington và Tehran không đạt được thỏa thuận ổn định về hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Kỷ lục hiện nay vào dịp này là khoảng 3,83 USD/gallon, ghi nhận năm 2012.
Theo các chuyên gia, ngay cả khi chiến sự Iran chấm dứt và eo biển Hormuz được mở lại hoàn toàn, thị trường nhiên liệu vẫn cần thời gian phục hồi. Việc sửa chữa các nhà máy lọc dầu bị hư hại, khôi phục hoạt động và thay thế thiết bị có thể kéo dài nhiều tháng.
Phó Chủ tịch điều hành Phillips 66 Brian Mandell nhận định điều kiện hoạt động của ngành lọc dầu hiện “rất căng thẳng” do những gián đoạn tại Nga và Trung Đông. Vì vậy, giá dầu thô giảm chưa chắc kéo giá xăng tại Mỹ đi xuống.
Nếu nguồn cung dầu qua eo biển Hormuz được khôi phục nhưng công suất lọc dầu vẫn thiếu hụt, thị trường có thể có đủ dầu thô nhưng không đủ khả năng nhanh chóng chuyển thành xăng và diesel. Đây là yếu tố có thể khiến giá nhiên liệu tại Mỹ tiếp tục ở mức cao trong mùa Thu, gây sức ép đối với người tiêu dùng và chính quyền Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.
Đoàn Hùng/vnanet.vn