Trong bối cảnh thị trường chứng khoán điều chỉnh mạnh, dòng tiền có xu hướng tìm đến những doanh nghiệp có dòng tiền ổn định và duy trì cổ tức tiền mặt đều đặn.
[Image: ]
Margin kỷ lục gây áp lực lên thị trường chứng khoán. Ảnh: Bảo Chương
Áp lực margin và yếu tố bên ngoài khiến thị trường giảm sâu
Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua giai đoạn điều chỉnh mạnh khi VN-Index liên tiếp mất các ngưỡng hỗ trợ quan trọng. Theo ông Đinh Minh Trí - Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân, Công ty Cổ phần Chứng khoán Mirae Asset (Việt Nam), chỉ số đã xuyên thủng mốc 1.700 điểm và đang kiểm định lại vùng đáy cũ quanh 1.600 điểm.
Xét trên góc độ kỹ thuật, ông Trí cho biết, VN-Index đang bám sát dải Bollinger Band dưới, trong khi chỉ báo MACD tiếp tục mở rộng phân kỳ âm. Điều này phản ánh xu hướng giảm vẫn chiếm ưu thế và thị trường chưa xuất hiện tín hiệu đảo chiều rõ ràng.
Một trong những nguyên nhân khiến đà giảm trở nên mạnh hơn là áp lực từ dư nợ margin trên toàn thị trường.
"Dư nợ margin toàn thị trường hiện ước gần 450.000 tỉ đồng, tăng khoảng 30.000 tỉ đồng so với cuối quý I và lập mức kỷ lục mới. Khi thị trường điều chỉnh, áp lực call margin tạo hiệu ứng bán giải chấp dây chuyền, khiến mức giảm trở nên mạnh hơn thông thường", ông Trí phân tích.
Bên cạnh đó, căng thẳng địa chính trị cùng với việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì lập trường lãi suất cao tiếp tục làm suy yếu khẩu vị rủi ro trên thị trường tài chính toàn cầu, qua đó gây áp lực lên diễn biến của thị trường chứng khoán trong nước.
Dòng tiền ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững
Trong bối cảnh thị trường biến động mạnh, ông Đinh Minh Trí cho rằng, dòng tiền thường có xu hướng dịch chuyển sang những doanh nghiệp sở hữu nền tảng tài chính lành mạnh, dòng tiền kinh doanh ổn định và duy trì chính sách cổ tức tiền mặt đều đặn.
"Đây là nhóm cổ phiếu thường có mức biến động thấp hơn thị trường nhờ lợi suất cổ tức hấp dẫn, chất lượng tài sản tốt và cơ cấu cổ đông mang tính đầu tư dài hạn", ông Trí nhận định.
Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý, nhà đầu tư cần phân biệt giữa doanh nghiệp có chính sách cổ tức bền vững với những trường hợp tỉ lệ cổ tức cao chỉ mang tính nhất thời do lợi nhuận bất thường hoặc sử dụng đòn bẩy để duy trì mức chi trả.
Ông Trí cho hay, trong các giai đoạn thị trường điều chỉnh, dòng tiền thường ưu tiên các doanh nghiệp có bảng cân đối tài chính vững chắc, khả năng tạo dòng tiền ổn định và ít phụ thuộc vào đòn bẩy tài chính.
Nhóm được đánh giá đáng chú ý là những doanh nghiệp sở hữu lượng tiền mặt lớn và duy trì tỉ lệ cổ tức tiền mặt cao như VNM, VEA, SCS, BMP và QNS. Đây đều là các doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, dòng tiền kinh doanh ổn định và lợi suất cổ tức hấp dẫn.
Bên cạnh đó, nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu, bán lẻ, dược phẩm cùng một số doanh nghiệp xuất khẩu có đơn hàng ổn định cũng được kỳ vọng duy trì kết quả kinh doanh tích cực nhờ nhu cầu tiêu dùng ít chịu tác động bởi chu kỳ kinh tế.
Đối với nhóm ngân hàng, ông Trí cho rằng, chất lượng tài sản đang có dấu hiệu cải thiện tại một số ngân hàng có bộ đệm vốn tốt. Dù vậy, triển vọng ngắn hạn của nhóm này vẫn phụ thuộc vào diễn biến chung của thị trường cũng như tốc độ phục hồi tín dụng.
Không nên cố bắt đáy, ưu tiên giải ngân từng phần
Về chiến lược đầu tư, ông Đinh Minh Trí khuyến nghị, nhà đầu tư ưu tiên lựa chọn những doanh nghiệp có tỷ lệ đòn bẩy thấp, tiền mặt ròng dương, ROE duy trì ở mức cao, dòng tiền kinh doanh ổn định và mức định giá đã chiết khấu đáng kể so với trung bình lịch sử.
Ngược lại, nhà đầu tư nên hạn chế những doanh nghiệp có đòn bẩy lớn, chất lượng tài sản kém hoặc phụ thuộc nhiều vào dòng vốn margin.
Theo chuyên gia Mirae Asset Việt Nam, sau nhịp điều chỉnh vừa qua, mặt bằng định giá của nhiều doanh nghiệp cơ bản đã trở nên hấp dẫn hơn, tạo cơ hội tích lũy cho các nhà đầu tư có tầm nhìn trung và dài hạn. Tuy nhiên, khi xu hướng giảm chưa kết thúc hoàn toàn, biến động ngắn hạn vẫn có thể tiếp diễn.
"Chiến lược phù hợp là giải ngân theo từng phần (DCA), ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững chắc, khả năng tăng trưởng lợi nhuận bền vững và định giá hợp lý, đồng thời hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính", ông Trí khuyến nghị.
Ông cũng cho rằng, nhà đầu tư nên phân bổ vốn theo nhiều giai đoạn thay vì giải ngân một lần nhằm giảm rủi ro lựa chọn sai thời điểm, đồng thời vẫn duy trì nguồn lực để gia tăng tỷ trọng khi xu hướng hồi phục được xác nhận.
Trong dài hạn, chuyên gia nhận định, những nhịp điều chỉnh mạnh thường mở ra cơ hội tích lũy đối với các doanh nghiệp đầu ngành có lợi thế cạnh tranh bền vững, bảng cân đối tài chính lành mạnh và khả năng tạo dòng tiền ổn định.
"Thay vì tập trung dự báo chính xác vùng đáy của thị trường, nhà đầu tư nên ưu tiên lựa chọn doanh nghiệp chất lượng và quản trị tỉ trọng danh mục phù hợp với mức độ chấp nhận rủi ro", ông Trí nhấn mạnh.