Sau nhịp điều chỉnh mạnh, cổ phiếu bán dẫn đang bật lại nhờ triển vọng nhu cầu AI và bộ nhớ tiếp tục tăng, song định giá cao khiến thị trường ngày càng phân hóa giữa các doanh nghiệp.
Sau khi mất hơn 20% trong tháng 7, cổ phiếu bán dẫn Mỹ đang phục hồi mạnh, trong khi nhu cầu chip AI và bộ nhớ tiếp tục duy trì ở mức cao.
Tuy nhiên, mức tăng gần 71% của chỉ số bán dẫn Philadelphia Semiconductor Index (SOX) từ đầu năm cho thấy dư địa tăng tiếp sẽ ngày càng phụ thuộc vào tăng trưởng lợi nhuận thực tế và khả năng duy trì dòng vốn đầu tư vào AI.
Một tháng biến động hiếm thấy của cổ phiếu bán dẫn
Nasdaq Composite giảm 3,2% trong tháng 7, xuống 25.373,85 điểm ngày 31/7. Trong khi đó, chỉ số SOX giảm khoảng 20,6%. Quỹ iShares Semiconductor ETF (SOXX) mất 21,2%, đánh dấu tháng giảm mạnh nhất trong hơn 20 năm.
[Image: ]
Diễn biến chỉ số SOX từ đầu năm nay. Ảnh: Nasdaq
Nhóm chip sau đó bật lại mạnh trong những phiên đầu tháng 8. Sau cú giảm gần 3% ngày 10/8, SOX tăng trở lại trong phiên 11/8, dù thị trường công nghệ nói chung chịu sức ép.
Kết thúc phiên 11/8, Nasdaq giảm 0,6%, đóng cửa ở 26.445,45 điểm. Dù vậy, chỉ số này vẫn cao hơn 4,2% so với cuối tháng 7 và tăng 13,8% từ đầu năm.
SOX diễn biến tích cực hơn, tăng 0,87% lên 12.098,47 điểm. Tính từ cuối tháng 7, chỉ số đã phục hồi khoảng 7%, nhưng vẫn thấp hơn khoảng 17,4% so với mức đỉnh lịch sử 14.655,29 điểm lập ngày 22/6. Từ đầu năm, SOX tăng 70,8%.
Diễn biến giữa các cổ phiếu lớn tiếp tục phân hóa trong phiên 11/8. Nvidia gần như đi ngang, giảm 0,02% xuống 217,50 USD; Broadcom giảm 1,50% còn 416,08 USD. Ngược lại, AMD tăng 1,03% lên 474,40 USD và Micron tăng 0,87% lên 868,52 USD. Intel cũng nhích 0,19% lên 97,71 USD.
Việc SOX tăng trong một phiên Nasdaq giảm 0,6% tiếp tục cho thấy dòng tiền chưa rời khỏi ngành bán dẫn, nhưng mức độ phân hóa giữa các doanh nghiệp vẫn lớn.
Một trong những nguyên nhân quan trọng của cú điều chỉnh tháng 7 là kỳ vọng đã lên quá cao sau đợt tăng đặc biệt mạnh trong nửa đầu năm.
Matt Orton, chiến lược gia thị trường trưởng tại Raymond James Investment Management, nhận định một phần đáng kể đợt bán tháo tháng 7 xuất phát từ việc dòng tiền tập trung quá mạnh vào cổ phiếu bán dẫn, khiến vị thế đầu tư trở nên "quá đông" (tức tập trung quá mạnh vào cổ phiếu bán dẫn), trong khi kỳ vọng của thị trường cũng bị đẩy lên quá cao.
Việc điều chỉnh đã giúp giải tỏa một phần lượng vị thế tập trung này. Tuy nhiên, ông cho rằng cần thấy sự phục hồi kỹ thuật ở nhiều thành viên của chỉ số SOX hơn trước khi có thể khẳng định giai đoạn xấu nhất đã qua.
Steve Sosnick, chiến lược gia thị trường trưởng tại Interactive Brokers, lưu ý ngành chip đang trải qua tốc độ tăng lợi nhuận hiếm thấy, nhưng câu hỏi quan trọng là đà tăng này có thể kéo dài bao lâu. Theo dữ liệu LSEG, lợi nhuận của các doanh nghiệp thuộc S&P 1500 Semiconductors & Equipment Industry được dự báo tăng hơn gấp đôi trong năm 2026, nhưng tốc độ tăng trưởng có thể giảm xuống 46,1% vào năm 2027.
Điều đó giải thích nghịch lý hiện nay: triển vọng kinh doanh rất mạnh nhưng cổ phiếu vẫn có thể giảm nếu kết quả thực tế không vượt đủ xa những kỳ vọng vốn đã rất cao.
Áp lực này đặc biệt lớn sau mức tăng hơn 70% của SOX từ đầu năm. Ngay từ giữa tháng 7, vị thế bán khống tại các doanh nghiệp bán dẫn lớn đã lên mức cao nhất ba năm. Peter Hillerberg, đồng sáng lập ORTEX, đánh giá đây chủ yếu là dấu hiệu nhà đầu tư bắt đầu tăng phòng vệ trước nguy cơ điều chỉnh sau một đợt tăng quá mạnh, thay vì một chiến lược đặt cược quy mô lớn vào sự đi xuống của ngành.
Nền tảng của chu kỳ chip vẫn rất mạnh
Nếu nhìn vào hoạt động kinh doanh thay vì biến động giá cổ phiếu, chưa có nhiều bằng chứng cho thấy chu kỳ bán dẫn đã đảo chiều.
[Image: ]
Nvidia Vera Rubin Superchip, nền tảng chip thế hệ mới được thiết kế cho các hệ thống và trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn. Ảnh: Nvidia
Số liệu mới nhất của World Semiconductor Trade Statistics (WSTS) cho thấy doanh thu bán dẫn toàn cầu đạt 702 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, tăng 102% so với cùng kỳ. Doanh thu bộ nhớ tăng tới 305%, trong khi chip logic tăng 45%, chủ yếu nhờ đầu tư vào hạ tầng AI, điện toán hiệu năng cao và bộ nhớ tiên tiến.
Sau khi cập nhật số liệu thực tế quý II vào mô hình dự báo trước đó, WSTS tính toán quy mô thị trường cả năm có thể đạt khoảng 1.655 tỷ USD, tăng khoảng 108% so với năm 2025, trong khi doanh thu bộ nhớ có thể tăng trên 300%.
Một trụ cột khác là chi tiêu cho trung tâm dữ liệu. Theo BofA Securities, chi đầu tư cho hạ tầng đám mây và AI toàn cầu có thể tiến tới 1.500 tỷ USD vào năm 2027, tăng 40–50% so với năm trước. Đây là nguồn cầu trực tiếp đối với GPU, chip tùy chỉnh, HBM, thiết bị sản xuất bán dẫn, hệ thống mạng và công nghệ đóng gói tiên tiến.
Quy mô vốn đang đổ vào lĩnh vực này tiếp tục tăng. Reuters ngày 11/8 ước tính Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft và Oracle đang hướng tới tổng mức chi khoảng 750 tỷ USD trong năm nay.
Đồng thời, Nvidia đang hợp tác với Apollo, BlackRock, Blackstone, Brookfield, Goldman Sachs và KKR để xây dựng các nền tảng tài trợ nhằm huy động hơn 500 tỷ USD vốn cho hạ tầng AI.
Động thái này cho thấy nhu cầu xây dựng năng lực điện toán không chỉ dựa vào bảng cân đối của các hãng công nghệ mà đang thu hút ngày càng nhiều vốn từ các tổ chức tài chính và quỹ đầu tư lớn.
Không chỉ các nhà sản xuất chip, một số tập đoàn công nghệ lớn cũng bắt đầu tiến sâu hơn vào khâu sản xuất bán dẫn.
Ngày 6/8, SpaceX và Tesla công bố kế hoạch đầu tư hơn 16,8 tỷ USD trong giai đoạn đầu để xây dựng Terafab tại bang Texas. Theo chính quyền bang, tổ hợp này dự kiến tích hợp sản xuất chip logic, bộ nhớ và đóng gói tiên tiến, phục vụ các ứng dụng AI của Tesla và SpaceX, từ robot Optimus, xe tự hành đến hạ tầng điện toán cho các dự án không gian.
Song song với Terafab, Tesla cũng đang xây dựng một cơ sở nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm chip quy mô nhỏ hơn tại Giga Texas nhằm rút ngắn chu trình thiết kế - sản xuất. Dù quy mô cuối cùng và tiến độ Terafab còn nhiều biến số, kế hoạch này cho thấy cuộc đua AI đang mở rộng nhu cầu đầu tư từ GPU và trung tâm dữ liệu sang cả năng lực chế tạo chip, thiết bị, bộ nhớ, vật liệu và công nghệ đóng gói tiên tiến.
UBS vẫn giữ quan điểm tích cực về triển vọng tăng trưởng AI, nhưng cho rằng nhà đầu tư cần theo dõi ba vấn đề: chi đầu tư cho AI còn có thể tăng bao lâu; AI có chuyển thành tăng trưởng doanh thu bền vững hay không; và các tập đoàn công nghệ có duy trì được biên lợi nhuận khi chi phí phần cứng, bộ nhớ và khấu hao tăng mạnh hay không.
UBS khuyến nghị phân bổ đầu tư rộng hơn trong toàn bộ chuỗi giá trị AI, thay vì chỉ tập trung vào một nhóm cổ phiếu.
Một chỉ báo quan trọng đối với dư địa của cổ phiếu bán dẫn là liệu tốc độ đầu tư vào năng lực AI có tiếp tục được duy trì hay không. Nếu các tập đoàn công nghệ vận hành hạ tầng AI quy mô lớn tiếp tục tăng chi tiêu và doanh thu từ AI đủ nhanh để bù đắp chi phí đầu tư, lợi nhuận của Nvidia, Broadcom, Micron và các doanh nghiệp cung cấp thiết bị sản xuất chip có thể tiếp tục tăng, giúp thu hẹp dần mức định giá tương đối cao hiện nay mà không nhất thiết cần một đợt giảm sâu của giá cổ phiếu.
Ngược lại, rủi ro không nhất thiết phải đến từ một đợt cắt giảm đầu tư cho AI. Chỉ cần tốc độ tăng chi tiêu chậm hơn kỳ vọng cũng đủ để Phố Wall hạ dự báo lợi nhuận và điều chỉnh hệ số định giá của ngành.
Các chiến lược gia cảnh báo nếu lạm phát cao hơn dự kiến, lợi suất có thể tăng trở lại và gây sức ép lên nhóm cổ phiếu tăng trưởng có hệ số định giá cao, trong đó bán dẫn là một trong những lĩnh vực nhạy cảm nhất.
Vì vậy, cú giảm hơn 20% trong tháng 7 chưa thể được coi đơn giản là tín hiệu cổ phiếu bán dẫn đã trở nên rẻ. Giá thấp hơn so với đỉnh không đồng nghĩa với định giá đã thấp, nhất là sau mức tăng rất lớn kể từ đầu năm.
Dù đã giảm 17,4% so với đỉnh, chỉ số SOX vẫn tăng 70,8% từ đầu năm. Điều đáng chú ý là có sự phân hóa giữa các mã cổ phiếu. Diễn biến phiên 11/8 càng làm rõ sự phân hóa: trong khi Nasdaq giảm, SOX vẫn tăng; Nvidia gần như đứng yên, Broadcom giảm, còn AMD và Micron đi lên.
Điều này cho thấy chu kỳ AI chưa có dấu hiệu kết thúc, nhưng giai đoạn "mua mọi cổ phiếu bán dẫn" có thể đã qua. Dòng tiền nhiều khả năng sẽ tập trung vào những doanh nghiệp có thể chứng minh nhu cầu thực, tăng trưởng lợi nhuận và khả năng chuyển làn sóng đầu tư AI thành dòng tiền bền vững.
Sau cú điều chỉnh tháng 7, cổ phiếu bán dẫn vẫn còn dư địa, nhưng đó ngày càng là câu chuyện lựa chọn đúng doanh nghiệp, thay vì đặt cược vào cả ngành.