Thị trường chứng khoán đang chờ những thương vụ IPO lớn để bổ sung nguồn hàng chất lượng, thu hút dòng vốn mới và tạo động lực tăng trưởng.
[Image: ]
Cần tăng nguồn hàng chất lượng cho thị trường chứng khoán. Ảnh: Lục Giang
Thị trường vẫn chờ những thương vụ IPO lớn
Đầu năm 2026, giới đầu tư từng kỳ vọng thị trường sẽ chứng kiến hàng loạt cái tên lớn lên sàn như Highlands Coffee, CP Vietnam, Chứng khoán HD (HDBS), LPBS, Kafi Securities, Bảo tín Mạnh Hải... Tuy nhiên, tiến độ triển khai đến nay vẫn khá chậm. Một số thương vụ tiếp tục lùi kế hoạch, trong khi nhiều doanh nghiệp đang trong quá trình hoàn thiện hồ sơ hoặc lựa chọn thời điểm phù hợp để chào bán.
Đáng chú ý, nhiều cái tên được nhà đầu tư mong chờ trong nhiều năm như Golden Gate, Long Châu, The CrownX, Bách Hóa Xanh, THACO, Viettel IDC… hay một số doanh nghiệp công nghệ vẫn chưa xuất hiện. Điều này khiến nguồn cung IPO chưa thực sự tạo ra “hiệu ứng FOMO” như các chu kỳ trước.
Đánh giá về chất lượng hàng hóa trên thị trường chứng khoán, ông Lê Đức Khánh - Giám đốc Phân tích CTCP Chứng khoán VPS - cho rằng, so với các thị trường mới nổi hoặc cận biên, mặt bằng chất lượng hàng hóa của Việt Nam còn thấp, số lượng doanh nghiệp chất lượng cao chưa nhiều. “Điều này có nghĩa là chúng ta cần đẩy mạnh hoạt động IPO hơn nữa”, ông Khánh nhận định.
Ông Khánh đánh giá, nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường chứng khoán cần gắn với nền kinh tế tăng trưởng mạnh, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiềm năng phát triển. Đồng thời, cần hoàn thiện môi trường kinh doanh, hành lang pháp lý để thêm nhiều doanh nghiệp chất lượng cao đủ điều kiện IPO.
“Khi chất lượng hàng hóa được cải thiện, thị trường sẽ có thêm nhiều sản phẩm mới, từ đó thu hút dòng vốn đầu tư mạnh mẽ hơn”, ông Khánh nói.
Chọn thời điểm để tăng sức hút thương vụ IPO
Tuy nhiên, chất lượng doanh nghiệp mới chỉ là một trong những yếu tố quyết định khả năng thành công của một thương vụ IPO. Với những kế hoạch như Điện Máy Xanh, LPBS sắp tới, Hoa Sen Home hay các doanh nghiệp khác, ông Khánh đánh giá thời điểm đưa cổ phiếu ra thị trường cũng rất quan trọng.
“Thông thường, khi thị trường đang trong xu hướng tăng, thanh khoản tốt, có câu chuyện nâng hạng hoặc những mục tiêu về mặt chỉ số, doanh nghiệp sẽ cân nhắc các yếu tố này để lựa chọn thời điểm thuận lợi trong pha tăng trưởng để niêm yết”, ông Khánh phân tích.
Bên cạnh diễn biến của thị trường chứng khoán, khả năng thành công của IPO còn phụ thuộc vào môi trường kinh doanh, tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế và việc thị trường có xuất hiện những cú sốc lớn hay không. Đặc thù ngành nghề và khả năng thu hút dòng tiền của từng lĩnh vực cũng là những yếu tố cần tính đến.
Đáng chú ý, câu chuyện nâng hạng thị trường có thể tạo thêm điều kiện thuận lợi cho những doanh nghiệp quy mô lớn. Theo ông Khánh, khi các quỹ đầu tư chỉ số, quỹ thụ động hoặc ETF xem xét cổ phiếu IPO, quy mô vốn của doanh nghiệp là một trong những yếu tố được quan tâm.
“Nếu là cổ phiếu vốn hóa lớn, có tham vọng vào các rổ chỉ số thì nhà đầu tư sẽ chú ý nhiều hơn đến thời điểm niêm yết. Đây cũng là một yếu tố ảnh hưởng tích cực đến một thương vụ IPO”, ông Khánh cho biết.
Ở chiều ngược lại, lựa chọn thời điểm thị trường trầm lắng có thể làm giảm khả năng thành công của IPO, thậm chí tác động không thuận lợi tới chính doanh nghiệp sau khi niêm yết.
“Do vậy, để tìm điều kiện cho một thương vụ IPO thành công, tôi nghĩ các doanh nghiệp cũng có thể trì hoãn một chút, chờ đến pha hồi phục tiếp theo của chu kỳ thị trường”, ông Khánh khuyến nghị.
Từ diễn biến thị trường hiện nay, ông Khánh dự báo từ nay đến cuối năm hoặc đầu năm tới có thể xuất hiện thêm nhiều cơ hội IPO.
Cải thiện chất lượng hàng hóa để hút vốn
Ở góc độ cải thiện nguồn hàng cho thị trường, ông Nguyễn Sơn - Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) - cũng cho rằng, một trong những vấn đề cần được ưu tiên là cải thiện chất lượng và quy mô hàng hóa trên thị trường chứng khoán.
Theo Chủ tịch VSDC, việc này cần được thúc đẩy thông qua cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và gắn IPO với niêm yết. Đây là những hướng đi nhằm cải thiện cả chất lượng lẫn quy mô hàng hóa trên thị trường.
Một nhóm đối tượng khác được ông Sơn đề cập là các doanh nghiệp FDI lớn. Theo đó, cải thiện hàng hóa không chỉ nằm ở việc gia tăng số lượng doanh nghiệp trên thị trường mà quan trọng hơn là khả năng đưa thêm những doanh nghiệp có quy mô và chất lượng phù hợp lên thị trường chứng khoán.