Ngành công nghiệp ô tô Mỹ đang phải đối mặt với một tương lai đầy thách thức. Sự kết hợp của tăng trưởng dân số chậm lại, hành vi người tiêu dùng thay đổi và giá xe tăng cao được dự báo sẽ khiến doanh số bán xe giảm hơn 2 triệu chiếc vào năm 2040. Các nhà sản xuất sẽ phải cạnh tranh khốc liệt hơn bao giờ hết trong một thị trường ngày càng thu hẹp.
[Image: ]
Sóng gió bủa vây thị trường ô tô Mỹ
Mười năm trước, thị trường Mỹ từng ghi nhận mức kỷ lục 17,6 triệu xe ô tô, xe tải và SUV được bán ra. Tuy nhiên, nhiều dự báo hiện tại cho thấy quốc gia này có thể sẽ không bao giờ chạm lại được đến con số đó một lần nữa.
Các nhà phân tích tại công ty tư vấn Bain & Company đã chỉ ra hàng loạt dấu hiệu cho thấy thị trường đang chuẩn bị bước vào chu kỳ thu hẹp. Mark Gottfredson, một đối tác tại Bain, nhận định: "Đó là một cơn bão hoàn hảo. Ngành ô tô đang chuyển từ trạng thái tăng trưởng sang suy thoái, đúng vào thời điểm mà công nghệ đang phá vỡ mọi quy luật cũ."
Về mặt lịch sử, ngành công nghiệp ô tô đã luôn dựa vào tốc độ tăng trưởng 1% hàng năm, đi sát với sự gia tăng của tổng dân số. Nhưng hiện tại, động lực này đang dần biến mất.
Tại Mỹ, tỷ lệ sinh năm 2025 chỉ đạt khoảng 1,6 ca sinh trên mỗi phụ nữ — dưới mức sinh thay thế 2,1 theo tiêu chuẩn của Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh Mỹ (CDC).
Trước đây, mức sụt giảm này được bù đắp một phần bởi lượng người nhập cư tương đối cao (khoảng một triệu người mỗi năm). Tuy nhiên, Bain dự báo các chính sách nhập cư hạn chế trong 15 năm tới có thể sẽ cắt giảm một nửa tỷ lệ di cư ròng so với 20 năm qua, kéo đà tăng trưởng dân số xuống những mức thấp kỷ lục. Với quy mô dân số và lượng người đến tuổi lái xe đã được định sẵn, sự sụt giảm nhu cầu mua xe vào năm 2040 là điều gần như chắc chắn.
Bên cạnh yếu tố nhân khẩu học, hành vi tiêu dùng cũng thay đổi mạnh mẽ, phần lớn xuất phát từ rào cản tài chính và sự xuất hiện của các lựa chọn thay thế.
Ngày nay, một nửa số thanh niên 16 tuổi tại Mỹ không có bằng lái xe, so với tỷ lệ gần 70% trong giai đoạn từ 1966 đến 1984. Dù hầu hết mọi người cuối cùng vẫn lấy bằng trước tuổi 25, nhưng tỷ trọng đăng ký xe mới ở nhóm 18-34 tuổi đã giảm mạnh, từ 12% vào đầu năm 2021 xuống dưới 10% vào giữa năm 2025. Ngược lại, nhóm khách hàng trên 55 tuổi lại đang thống trị, chiếm gần một nửa số xe mới bán ra trong suốt hai năm qua.
"Động lực cốt lõi đằng sau sự thay đổi này là khả năng chi trả," Craig Daitch, chủ tịch công ty nghiên cứu thị trường Telemetry giải thích. Chi phí trả góp hàng tháng cho xe mới đã tăng 30% trong 4 năm qua, với gần 20% số xe mới hiện nay đòi hỏi mức thanh toán lên tới hơn 1.000 USD mỗi tháng.
Khi chi phí sở hữu xe cá nhân trở nên đắt đỏ, thế hệ trẻ có xu hướng sử dụng các dịch vụ như Uber hoặc Lyft nhiều hơn. Sam Fiorani, Phó chủ tịch tại AutoForecast Solutions dự báo doanh số xe mới tại Mỹ sẽ chỉ đi ngang ở mức khoảng 16 triệu xe cho đến năm 2033. Thậm chí, nếu taxi tự hành (robotaxi) trở nên phổ biến và rẻ hơn trong vòng 15 năm tới, từ 10% đến 20% hộ gia đình ở Mỹ có thể sẽ quyết định bán bớt một chiếc xe của họ.
Ô tô ngày càng bền hơn
Một yếu tố khác góp phần thu hẹp thị trường là việc vòng đời của phương tiện đang kéo dài hơn. Tuổi thọ trung bình của một chiếc xe đã đạt kỷ lục 12,8 năm vào năm 2025.
Theo báo cáo của Bain, tỷ lệ xe bị "hủy đăng ký" (bị tháo dỡ hoặc xuất khẩu) đã giảm từ 6% vào năm 2000 xuống còn 5% vào năm 2025, và dự kiến sẽ chỉ còn 4,4% vào năm 2040. Dù tuổi thọ của pin xe điện hay khả năng cập nhật phần mềm dài hạn vẫn là dấu hỏi lớn, nhưng giới chuyên môn cho rằng với mức giá xe cao như hiện nay, ngành công nghiệp buộc phải tìm cách giữ cho ô tô hoạt động lâu hơn.
"Các phương tiện ngày nay không thể có giới hạn vòng đời chỉ 5 đến 10 năm," ông Fiorani nhấn mạnh. "Sẽ không thực tế nếu một người bỏ ra từ 50.000 đến 100.000 USD mà chiếc xe đó lại biến thành đồ đồng nát trong chưa đầy một thập kỷ."
Sự hội tụ của những yếu tố trên sẽ đẩy ngành công nghiệp ô tô Mỹ vào một kỷ nguyên cạnh tranh khốc liệt chưa từng có. Hiện tại, người tiêu dùng Mỹ đã có sẵn tới 450 nhãn hiệu và mẫu xe để lựa chọn. Khi miếng bánh thị phần ngày một teo nhỏ, thị trường tất yếu sẽ bị ép phải tiến tới sự hợp nhất, loại bỏ những thương hiệu yếu kém để nhường chỗ cho những cái tên đủ sức tồn tại qua "cơn bão hoàn hảo" này.
Hồng Duy