Một báo cáo mới cho thấy “bốn ngân hàng lớn” do nhà nước Trung Quốc kiểm soát hiện là những ngân hàng lớn nhất thế giới xét về quy mô tài sản, qua đó phản ánh tham vọng ngày càng rõ nét của Bắc Kinh trong việc đưa đất nước trở thành một cường quốc tài chính toàn cầu.
Sở hữu 7/10 ngân hàng lớn nhất thế giới
Bảng xếp hạng do tạp chí tài chính chuyên ngành The Banker công bố ngày 8/7 ghi nhận bốn ngân hàng Trung Quốc đứng đầu gồm Ngân hàng Công thương Trung Quốc (Industrial and Commercial Bank of China), Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc (China Construction Bank), Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc (Agricultural Bank of China) và Ngân hàng Trung Quốc (Bank of China), trong khi JPMorgan Chase xếp ở vị trí thứ 5.
Tổng cộng, các ngân hàng Trung Quốc chiếm 7 trong số 10 vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng, vốn đánh giá các ngân hàng toàn cầu dựa trên quy mô vốn cấp một (Tier 1). Cả bảy ngân hàng này đều nằm dưới sự kiểm soát của Chính phủ Trung Quốc.
Ngân hàng Tiết kiệm Bưu điện Trung Quốc (Postal Savings Bank of China) lần đầu tiên góp mặt trong top 10, trong khi hai “ông lớn” của Mỹ là Bank of America và Citigroup lần lượt đứng ở vị trí thứ 6 và thứ 8.
[Image: ]
Trung Quốc có tham vọng quốc tế hóa đồng nhân dân tệ và trở thành một cường quốc tài chính toàn cầu. (Ảnh: Shutterstock)
Theo số liệu của báo cáo, các ngân hàng Trung Quốc đang nắm giữ tổng tài sản lên tới 54,8 nghìn tỷ USD, cao hơn gấp đôi mức 25 nghìn tỷ USD của các ngân hàng Mỹ có tên trong bảng xếp hạng.
Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh này không chỉ được quyết định bởi quy mô, bởi các ngân hàng Mỹ vẫn duy trì ưu thế về khả năng sinh lời.
Các ngân hàng Trung Quốc trong nhóm 1.000 ngân hàng hàng đầu ghi nhận tổng lợi nhuận trước thuế đạt 392 tỷ USD, cao hơn so với 328 tỷ USD của các ngân hàng Mỹ.
The Banker lưu ý rằng các tổ chức cho vay của Mỹ vẫn giữ vị thế vượt trội về hiệu quả sinh lời, trong khi các ngân hàng châu Âu ghi nhận tốc độ tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ hơn sau một năm trước đó tương đối trầm lắng.
Sự mở rộng của các ngân hàng Trung Quốc gắn chặt với tham vọng tài chính rộng lớn hơn của Bắc Kinh, bao gồm việc nâng cao vai trò quốc tế của đồng nhân dân tệ, phát triển các kênh tài trợ xuyên biên giới thay thế và mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc thông qua hoạt động ngân hàng ở nước ngoài.
Bà Silvia Pavoni, Tổng biên tập của The Banker, cho rằng quá trình vươn ra quốc tế của các ngân hàng Trung Quốc cùng những nỗ lực thúc đẩy quốc tế hóa đồng nhân dân tệ sẽ ngày càng trở thành động lực quan trọng đối với tăng trưởng và lợi nhuận trong tương lai.
“Các ngân hàng lớn nhất của Trung Quốc tiếp tục củng cố vị thế thống trị của mình”, bà Pavoni nhận định, đồng thời nhấn mạnh rằng quy mô cũng như sức chống chịu của hệ thống ngân hàng nước này vẫn rất đáng kể trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều bất ổn và thách thức địa chính trị.
Tham vọng cường quốc tài chính của Trung Quốc
Trong nhiều năm qua, Trung Quốc đã từng bước theo đuổi mục tiêu trở thành một cường quốc tài chính tương xứng với vị thế của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Chiến lược này không chỉ dừng lại ở việc mở rộng quy mô của hệ thống ngân hàng quốc doanh hay thị trường vốn trong nước, mà còn hướng tới việc nâng cao vai trò quốc tế của đồng nhân dân tệ, phát triển các trung tâm tài chính hiện đại và gia tăng ảnh hưởng của các định chế tài chính Trung Quốc ở nước ngoài.
Tại Hội nghị Công tác Tài chính Trung ương năm 2023, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh yêu cầu xây dựng “cường quốc tài chính” với hệ thống tài chính hiện đại, an toàn và có sức cạnh tranh toàn cầu.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bắc Kinh đang thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới bằng nhân dân tệ, mở rộng Hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới (CIPS), đồng thời khuyến khích các ngân hàng lớn tăng cường hiện diện tại các thị trường trọng điểm gắn với sáng kiến Vành đai và Con đường.
Song song với quá trình mở rộng ảnh hưởng, giới chức Trung Quốc cũng chú trọng củng cố năng lực quản lý rủi ro, xử lý nợ của chính quyền địa phương và ổn định thị trường bất động sản nhằm tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển dài hạn.
Được Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc thông qua vào tháng 3/2026, kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc đưa ra một mục tiêu chưa từng được nêu một cách rõ ràng như vậy trong suốt bảy thập kỷ quy hoạch quốc gia: xây dựng Trung Quốc thành một cường quốc tài chính.
Kế hoạch này không còn xem tài chính chỉ là công cụ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, mà xác định tài chính là một công cụ chiến lược nhằm nâng cao năng lực công nghệ quốc gia.
Sự chuyển dịch từ vai trò phân bổ tín dụng sang huy động và dẫn dắt nguồn vốn cho đổi mới sáng tạo chính là cam kết tài chính cốt lõi của giai đoạn kế hoạch mới. Vì vậy, liệu hệ thống tài chính hiện nay của Trung Quốc có thể chuyển mình để đáp ứng yêu cầu đó hay không sẽ trở thành câu hỏi mang tính thể chế quyết định đối với nước này trong 5 năm tới.
Theo SCMP
Hải Đăng