Lạm phát Mỹ tiếp tục hạ nhiệt, giúp Fed có thêm lý do để đứng ngoài một đợt tăng lãi suất mới.
Lạm phát Mỹ tiếp tục phát tín hiệu hạ nhiệt trong tháng 7, giúp giảm bớt lo ngại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ phải sớm quay lại chu kỳ tăng lãi suất. Tuy nhiên, khi tăng trưởng việc làm suy yếu, sức mua của người lao động chịu sức ép và rủi ro giá năng lượng vẫn hiện hữu, báo cáo CPI mới nhất chưa đủ để xóa đi những bất ổn đang bao phủ nền kinh tế lớn nhất thế giới.
[Image: ]
Fed có thêm lý do để "án binh bất động"
Theo số liệu mới công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ trong tháng 7/2026 tăng 0,1% so với tháng trước và 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn mức 3,5% của tháng 6. CPI lõi, loại trừ hai nhóm có nhiều biến động là thực phẩm và năng lượng, tăng 0,2% theo tháng và 2,5% theo năm.
Động lực quan trọng kéo lạm phát xuống đến từ năng lượng. Chỉ số giá năng lượng giảm 1,5% trong tháng, riêng giá xăng giảm 2,9%. Trong khi đó, chi phí nhà ở chỉ tăng 0,1% nhưng tiếp tục là một trong những nguồn gây áp lực lớn nhất lên mặt bằng giá. Giá năng lượng vẫn cao đáng kể so với một năm trước, trong khi thước đo lạm phát được Fed theo dõi sát hơn là PCE vẫn cao hơn mục tiêu 2%.
Tác động trực tiếp nhất của CPI tháng 7 nằm ở kỳ vọng chính sách tiền tệ. Fed hiện duy trì lãi suất điều hành ở mức 3,5-3,75%. Sau báo cáo CPI, thị trường giảm mạnh kỳ vọng cơ quan này sẽ tăng thêm 25 điểm cơ bản tại cuộc họp tháng 9. Kịch bản chủ đạo đang chuyển dần sang việc Fed giữ nguyên lãi suất thêm một thời gian để quan sát.
Bài toán của Fed hiện không còn đơn thuần xoay quanh lạm phát. Thị trường lao động Mỹ bắt đầu phát tín hiệu yếu rõ rệt. Nền kinh tế bất ngờ mất 23.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 7, trong khi số liệu của hai tháng trước cũng bị điều chỉnh giảm mạnh. Khi nhu cầu lao động suy yếu, việc tiếp tục tăng lãi suất có nguy cơ làm tăng trưởng giảm tốc nhanh hơn mức Fed mong muốn.
CPI hạ nhiệt vì thế giúp Fed có thể trì hoãn thắt chặt thêm mà không phải đối mặt ngay với nguy cơ lạm phát mất kiểm soát. Tuy nhiên, điều này khác rất xa với câu chuyện Fed chuẩn bị cắt giảm lãi suất. Lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu, trong khi áp lực giá năng lượng có thể quay trở lại bất cứ lúc nào. Chính sách tiền tệ Mỹ vì vậy nhiều khả năng tiếp tục ở trạng thái "cao trong thời gian dài".
Với người Mỹ, bức tranh cũng kém lạc quan hơn những gì CPI bề mặt thể hiện. Tiền lương danh nghĩa tăng chậm hơn mức tăng của giá cả, khiến thu nhập thực của người lao động tiếp tục chịu sức ép. CPI hạ nhiệt hiện có lợi cho thị trường tài chính nhiều hơn là ngay lập tức cải thiện đời sống hộ gia đình.
Giá dầu vẫn là biến số lớn với lạm phát Mỹ
Phản ứng ban đầu của thị trường tài chính cho thấy nhà đầu tư coi số liệu CPI là tín hiệu tích cực. Chứng khoán Mỹ và nhiều thị trường mới nổi tăng điểm, trong khi vàng hưởng lợi khi kỳ vọng Fed tăng lãi suất giảm xuống.
Đối với kinh tế thế giới, một Fed bớt "diều hâu" giúp giảm áp lực lên mặt bằng lãi suất quốc tế. Các nền kinh tế mới nổi có thể bớt chịu sức ép từ dòng vốn rút ra, đồng nội tệ mất giá hay chi phí vay USD tăng cao.
Đây cũng là yếu tố thuận lợi đối với Việt Nam. Nếu Fed không tăng lãi suất trong tháng 9, áp lực lên tỷ giá USD/VND có thể giảm bớt, qua đó tạo thêm dư địa cho Ngân hàng Nhà nước duy trì chính sách tiền tệ hỗ trợ tăng trưởng. Thị trường chứng khoán cũng có thể hưởng lợi nếu sức hấp dẫn tương đối của tài sản tại các nền kinh tế mới nổi được cải thiện.
Tuy nhiên, biến số lớn nhất hiện nay lại nằm ngoài nước Mỹ: giá dầu.
CPI tháng 7 hưởng lợi đáng kể từ việc giá xăng giảm, nhưng nếu giá dầu thế giới tiếp tục tăng do căng thẳng địa chính trị hoặc gián đoạn nguồn cung, tác động này có thể nhanh chóng đảo chiều. Giá nhiên liệu tăng sẽ đẩy CPI Mỹ đi lên trở lại, buộc Fed phải duy trì lập trường cứng rắn hơn.
Khi đó, một chuỗi tác động quen thuộc có thể tái diễn. Lạm phát Mỹ tăng, kỳ vọng lãi suất đi lên, lợi suất trái phiếu và USD mạnh hơn, dòng vốn chịu áp lực rời khỏi các thị trường mới nổi và nhiều ngân hàng trung ương phải cân nhắc duy trì lãi suất cao để bảo vệ tỷ giá.
Hoàng Phan