Tại kết luận thanh tra Dự án Sân bay Long Thành, Thanh tra Chính phủ yêu cầu ACV làm việc với nhà thầu liên danh Vietur xem xét, rà soát kỹ nguồn gốc, chất lượng vật tư, thiết bị của hệ thống phòng cháy chữa cháy liên quan đến Công ty TNHH PCCC Tomoken Việt Nam. Đây là công ty đã sản xuất 1,6 triệu bình chữa cháy giả và bán ra thị trường.
Sử dụng kết quả của Phòng thí nghiệm chưa được cấp giấy chứng nhận
Thanh tra Chính phủ vừa ban hành kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật đối với Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 (Dự án sân bay Long Thành). Đáng chú ý trong kết luận này chính là những thiếu sót, vi phạm tại Gói thầu 5.10.
Gói thầu 5.10 thuộc Dự án thành phần 3 - thi công các công trình thiết yếu trong sân bay Long Thành do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư.
Gói thầu 5.10 là gói thầu thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị công trình nhà ga hành khách có giá trị hợp đồng hơn 27.800 tỷ đồng và gần 339 triệu USD (tương đương 8.900 tỷ đồng). Liên danh Vietur là đơn vị trúng gói thầu này.
[Image: ]
Toàn cảnh nhà ga hành khách và các hạng mục đang được thi công tại Dự án sân bay Long Thành. Ảnh: Minh Tuệ.
Liên danh Vietur gồm 10 doanh nghiệp, đứng đầu là IC Istas (thuộc IC Holdings của Thổ Nhĩ Kỳ). Các thành viên còn lại gồm: Ricons, Newtecons, Sol E&C, Tổng công ty Xây dựng số 1, Vinaconex, Tổng công ty Xây dựng Hà Nội và các đơn vị khác như Phục Hưng Holdings, ATAD và Hawee.
Theo kết luận thanh tra, tại gói thầu này, hồ sơ mời thầu có nhiều sai sót, phải sửa đổi nhiều lần, một số yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống thang bộ hành, thang cuốn lại viện dẫn các tiêu chuẩn đã hết hiệu lực. Tiêu chí về kinh nghiệm thực hiện hợp đồng tương tự cũng được đánh giá là chưa phù hợp.
Không chỉ vậy, tổ chuyên gia chấm thầu còn vi phạm quy định khi không yêu cầu nhà thầu làm rõ năng lực, kinh nghiệm thực hiện hợp đồng tương tự của Vinaconex trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu.
Ngoài ra, sử dụng kết quả thí nghiệm của Phòng thí nghiệm chưa được cấp giấy chứng nhận thí nghiệm chỉ tiêu gân thép theo quy định; thiếu kết quả thí nghiệm thành phần hóa học của thép theo yêu cầu Chỉ dẫn kỹ thuật; nghiệm thu vật liệu đưa vào sử dụng trước khi được chấp thuận nguồn vật liệu; chấp thuận vật liệu đầu vào không có trong danh mục vật liệu của Hợp đồng 5.10.
ACV còn chấp thuận cho nhà thầu không sử dụng thép hình H thương hiệu Posco theo khối lượng trong hồ sơ dự thầu và danh mục vật tư xây dựng theo Hợp đồng 5.10 nhưng chưa xem xét thương thảo, thống nhất việc giảm giá vật liệu theo thỏa thuận hợp đồng.
Bên cạnh đó, cơ quan thanh tra còn phát hiện, một số thiết bị không được nhà thầu khai báo và không có giấy xác nhận sử dụng máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động của Sở LĐTB&XH tỉnh Đồng Nai; một số thiết bị thi công đã hết thời gian kiểm định; một số máy, thiết bị thi công không có chứng nhận hợp quy trước khi đưa ra lưu thông.
Chưa hết, nhà thầu còn thi công một số hạng mục trước khi được chủ đầu tư và tư vấn giám sát chấp thuận biện pháp tổ chức thi công, biện pháp thi công đào hố móng có nội dung chưa phù hợp với bước thiết kế kỹ thuật.
Đáng chú ý, biện pháp thi công nâng kết cấu mái thép trung tâm nhà ga hành khách có sự thay đổi, tuy được chủ đầu tư chấp thuận nhưng chưa được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định.
Đặc biệt, 8/10 nhà thầu trong liên danh Vietur sử dụng 936 tỷ đồng tiền tạm ứng gửi tiết kiệm có kỳ hạn để lấy lãi 10,6 tỷ đồng, Thanh tra Chính phủ cho rằng việc này là chưa đúng mục đích sử dụng tiền tạm ứng theo thỏa thuận hợp đồng 5.10 và quy định pháp luật.
Rà soát kỹ nguồn gốc thiết bị của Công ty TNHH PCCC Tomoken Việt Nam
Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ đã chuyển thông tin đến Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý đối với một số nhà thầu chuyển nhượng thầu và chủ đầu tư ACV vi phạm quy định của Luật Đấu thầu, vi phạm quy định về đồng tiền dự thầu, đồng tiền thanh toán.
Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ yêu cầu ACV tổ chức kiểm tra, đánh giá mức độ ảnh hưởng đến an toàn chịu lực của công trình sau khi thay đổi biện pháp thi công nâng kết cấu mái thép trung tâm nhà ga hành khách và chịu trách nhiệm về kết quả kiểm tra, đánh giá.
Trường hợp phát hiện có sự ảnh hưởng đến an toàn chịu lực của kết cấu công trình, phải có báo cáo cơ quan chuyên môn về xây dựng theo thẩm quyền để kiểm tra và có biện pháp xử lý trước khi đưa công trình vào khai thác, sử dụng.
Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ yêu cầu ACV làm việc với nhà thầu liên danh Vietur xem xét, rà soát kỹ nguồn gốc, chất lượng vật tư, thiết bị của hệ thống phòng cháy chữa cháy liên quan đến Công ty TNHH PCCC Tomoken Việt Nam, đảm bảo tuân thủ theo đúng thỏa thuận hợp đồng và quy định của pháp luật, tránh sử dụng hàng giả, hàng kém chất lượng.
[Image: ]
Bình chữa giả của Công ty TNHH PCCC Tomoken Việt Nam. Ảnh: Công an Phú Thọ.
Ở một diễn biến khác, theo tìm hiểu của PV Dân Việt, Công ty TNHH PCCC Tomoken Việt Nam là công ty đã sản xuất 1,6 triệu bình chữa cháy giả và bán ra thị trường.
Cụ thể, ngày 5/10/2025, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, ra lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Phan Thế Hoài, Giám đốc Công ty TNHH PCCC Tomoken Việt Nam, địa chỉ tại KCN Đại An, phường Tứ Minh, TP Hải phòng và em trai Phan Bạch Thông, Giám đốc điều hành Công ty TNHH PCCC Tomoken Việt Nam, địa chỉ tại Lô CN3, CCN Cẩm Thịnh, phường Cửa Ông, tỉnh Quảng Ninh, về tội "Sản xuất, buôn bán hàng giả".
Theo điều tra, Hoài cùng Thông thống nhất mua 6 loại nguyên liệu gồm bột Monoamoni Photphat (MAP), bột Amonium Sulphate (SA), bột Quatz (SiO2), bột silica, tinh dầu Silicon, bột tạo màu. Sau đó phối trộn các bột này với nước theo tỷ lệ % tự nghĩ ra. Hỗn hợp này không có cơ sở, căn cứ khoa học chứng minh là bột chữa cháy.
Trong số đó có những nguyên liệu như bột SiO2 không có tác dụng chữa cháy nhưng lại chiếm tỷ lệ lớn đến 54% trong công thức phối trộn. Mục đích là để giảm chi phí, giảm giá trị và tăng lợi nhuận kinh doanh. Sau khi có hỗn hợp, Hoài cho nạp hỗn hợp hóa chất vào các loại bình chữa cháy xách tay mang nhãn hiệu Tomoken và bán ra thị trường.
Quá trình vận hành, Hoài trực tiếp chỉ đạo các hoạt động kinh doanh, còn giao cho Thông nắm giữ công thức phối trộn hóa chất. Công thức được nhóm này lập thành bảng hướng dẫn để công nhân nhà máy thực hiện.
Bước đầu, công an xác định, từ năm 2023 đến nay Công ty Tomoken Quảng Ninh đã bán ra thị trường hơn 2,2 triệu bình chữa cháy các loại như bình bột, bình bọt, bình khí, với tổng doanh thu gần 835 tỷ đồng. Trong đó 1,6 triệu bình bột chữa cháy (loại 6 và 8 kg) được sử dụng hỗn hợp hóa chất cho Thông tự phối trộn có doanh thu gần 528 tỷ đồng.
Kết luận giám định của Viện khoa học Hình sự Bộ Công an xác định, 20 mẫu bình chữa cháy xách tay loại 6 kg và 8 kg của Công ty Tomoken không có tác dụng dập tắt đám cháy loại B theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phương tiện phòng cháy chữa cháy.