Trong cuộc phỏng vấn kéo dài khoảng 90 phút với The Economist, tỷ phú công nghệ Elon Musk tiếp tục đưa ra những dự báo táo bạo về tương lai của trí tuệ nhân tạo, robot hình người và nền kinh tế toàn cầu. Ông cho rằng AI sẽ sớm vượt qua trí tuệ của toàn nhân loại, mở ra một "thời đại dư dả" chưa từng có.
AI sẽ vượt trí tuệ con người, mở ra nền kinh tế gần như vô hạn
Trong video phỏng vấn với The Economist, tỷ phú Elon Musk dành phần lớn thời lượng để nói về tương lai của trí tuệ nhân tạo. Theo ông, tốc độ phát triển của AI đang vượt xa những gì nhiều người hình dung và chỉ trong khoảng 5 năm tới, các hệ thống AI có thể vượt qua tổng trí tuệ của toàn bộ loài người. Khi AI đạt đến trình độ này, hầu như sẽ không còn lĩnh vực nào mà con người làm tốt hơn máy móc, ngoại trừ việc mang bản chất của một con người. Đây sẽ là bước ngoặt lớn nhất trong lịch sử văn minh.
Từ nhận định đó, tỷ phú sáng lập Tesla và SpaceX mô tả một tương lai mà ông gọi là "thời đại dư dả". Khi trí tuệ số của AI kết hợp với robot hình người có khả năng lao động hàng loạt, nền kinh tế sẽ chuyển sang trạng thái gần như không còn giới hạn về năng lực sản xuất. Bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận gần như mọi loại hàng hóa và dịch vụ với chi phí rất thấp, miễn là thế giới không xảy ra chiến tranh quy mô lớn hoặc thảm họa toàn cầu.
[Image: ]
Elon Musk cho rằng AI có thể vượt tổng trí tuệ của toàn nhân loại trong khoảng 5 năm tới, mở ra một "thời đại dư dả" và làm thay đổi sâu sắc nền kinh tế toàn cầu. (Ảnh: TED)
Đi xa hơn, tỷ phú Musk cho rằng vào năm 2036, tiền bạc có thể không còn giữ vai trò quan trọng như hiện nay. Khi robot và AI có thể tạo ra lượng hàng hóa và dịch vụ vượt xa nhu cầu tiêu dùng, giá trị của tiền sẽ giảm đáng kể vì sự khan hiếm không còn là yếu tố chi phối nền kinh tế.
Khi được hỏi điều đó sẽ ảnh hưởng ra sao đến các doanh nghiệp do mình kiểm soát, ông cho rằng vai trò của người sáng lập chủ yếu chỉ còn ý nghĩa trong giai đoạn chuyển tiếp. Khi AI đủ thông minh để tự điều hành các tổ chức, con người sẽ không còn cần phải trực tiếp kiểm soát nhiều hoạt động như hiện nay.
Dù vậy, ông cũng không phủ nhận những nguy cơ mà AI có thể tạo ra. Ông nhắc lại quan điểm từng nhiều lần chia sẻ rằng rủi ro từ AI không hề bằng không. Theo ước tính cá nhân của ông, từng có thời điểm khả năng AI hoặc robot gây ra thảm họa cho nhân loại ở mức từ 10 đến 20%.
Để giảm thiểu rủi ro, tỷ phú Musk đề xuất các công ty AI hàng đầu nên thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên về an toàn. Lãnh đạo các doanh nghiệp nên trao đổi định kỳ hàng tuần hoặc hai tuần một lần để chia sẻ các nguy cơ mới.
Đặc biệt, trước khi một mô hình AI có bước tiến đột phá được phát hành rộng rãi, các đối thủ cạnh tranh nên có khoảng một đến hai tuần để kiểm thử nhằm phát hiện những rủi ro nghiêm trọng. Đây có thể là hình thức tự điều tiết tương tự cách ngành điện ảnh Mỹ phân loại phim.
Điện năng quyết định cuộc đua AI, việc làm sẽ thay đổi
Một trong những chủ đề đáng chú ý nhất của cuộc phỏng vấn là cuộc cạnh tranh AI giữa Mỹ và Trung Quốc.
Tỷ phú Musk đánh giá các công ty AI Trung Quốc đang tiến bộ rất nhanh. Ông đặc biệt nhắc đến mô hình Kimi K3 và cho rằng khoảng cách giữa các mô hình hàng đầu của Trung Quốc với Mỹ đang thu hẹp nhanh chóng. Yếu tố quyết định cuộc đua AI trong nhiều năm tới không chỉ là thuật toán mà còn là năng lực cung cấp điện và sức mạnh tính toán.
Ông nhận định Trung Quốc hiện sở hữu sản lượng điện lớn hơn tổng sản lượng của Mỹ, châu Âu và Ấn Độ cộng lại. Nếu tiếp tục mở rộng hạ tầng năng lượng và trung tâm dữ liệu, Trung Quốc hoàn toàn có khả năng giành vị trí dẫn đầu về AI.
Tỷ phú Musk cũng tỏ ra hoài nghi về hiệu quả của các biện pháp kiểm soát xuất khẩu công nghệ. Ngay cả khi Mỹ hạn chế doanh nghiệp trong nước sử dụng các mô hình AI của Trung Quốc thì phần còn lại của thế giới vẫn có thể tiếp cận những công nghệ đó.
Về thị trường lao động, ông Musk đồng tình với nhận định của nhiều chuyên gia rằng AI sẽ thay đổi gần như mọi ngành nghề.
Hiện đã viết mã lập trình tốt hơn khoảng 90% kỹ sư phần mềm chuyên nghiệp và sẽ nhanh chóng đạt đến trình độ mà không con người nào có thể cạnh tranh. Điều tương tự sẽ xảy ra với các nghề nghiệp sử dụng tri thức. Khi robot hình người được triển khai quy mô lớn, lao động chân tay cũng sẽ trở thành lựa chọn mang tính sở thích nhiều hơn là nhu cầu kiếm sống.
Từ dự báo này, tỷ phú Musk cho rằng các chính phủ có thể phải thay đổi cách phân phối thu nhập. Giải pháp đơn giản nhất là chuyển tiền trực tiếp cho người dân. Nếu sản lượng hàng hóa và dịch vụ tăng nhanh hơn lượng tiền lưu thông thì nền kinh tế có xu hướng giảm phát thay vì lạm phát. Điều này sẽ giúp việc hỗ trợ thu nhập trở nên khả thi hơn nhiều so với hiện nay.
Theo vị tỷ phú, cuộc cách mạng AI và robot sẽ đến sớm hơn nhiều người nghĩ, có thể chỉ trong chưa đầy một thập kỷ. Khi điều đó xảy ra, công nghệ sẽ không chỉ thay đổi cách con người làm việc mà còn định hình lại kinh tế, chính trị và gần như mọi mặt của đời sống xã hội.