Hiệu ứng "Sell in May" khiến sức nóng của thị trường chứng khoán giảm đáng kể trong tháng 5, thể hiện qua việc biên độ tăng giá của nhiều cổ phiếu thu hẹp so với tháng 4. Tuy nhiên, giữa bối cảnh dòng tiền ngày càng thận trọng, danh sách cổ phiếu tăng mạnh vẫn xuất hiện những hiện tượng đáng chú ý, nổi bật là THD với mức tăng gần 300%, cùng sự lên ngôi của nhóm dầu khí và ngân hàng nhờ các câu chuyện tăng trưởng riêng.
VN-Index khép lại tháng 5 tại mốc 1.863,49 điểm, tăng 0,51% so với tháng 4. Dù chỉ số đại diện vẫn tăng điểm, nhà đầu tư thực tế đã trải qua một tháng giao dịch tương đối chất vật khi hiệu ứng “Sell in May” hiện hữu trên thị trường chứng khoán. Sau giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ trong 4 tháng đầu năm, dòng tiền đã có dấu hiệu chững lại, tâm lý hưng phấn dần nhường chỗ cho sự thận trọng.
Sự hụt hơi của thị trường chứng khoán bộc lộ rõ trong nửa cuối tháng khi các thông tin hỗ trợ không còn đủ sức dẫn dắt dòng tiền. Chuỗi 4 phiên giảm điểm liên tiếp ở tuần cuối cùng với thanh khoản xuống mức thấp nhất từ đầu năm cho thấy nhà đầu tư đang thu hẹp khẩu vị rủi ro và ưu tiên bảo toàn thành quả hơn là tìm kiếm cơ hội mới.
[Image: ]
Sự thận trọng của dòng tiền không chỉ thể hiện qua diễn biến của VN-Index mà còn phản ánh rõ trong bảng xếp hạng các cổ phiếu tăng mạnh nhất tháng 5, đặc biệt là trên sàn HoSE.
HoSE: Bất động sản rút lui, dầu khí và ngân hàng lên ngôi
Cụ thể, cổ phiếu SVD của Công ty Cổ phần Đầu tư & Thương mại Vũ Đăng – mã bứt phá nhất sàn HoSE chỉ có thêm 35,05% giá trị, thấp hơn đáng kể so với “quán quân” tăng trưởng tháng 4 là VIC (+61,39%).
Đáng chú ý, danh sách cổ phiếu tăng mạnh nhất sàn HoSE tháng 5 gần như “sạch bóng” nhóm bất động sản. Thay vào đó là sự hiện diện của nhóm dầu khí và ngân hàng, những nhóm ngành được hỗ trợ bởi các yếu tố cơ bản và câu chuyện riêng của từng doanh nghiệp.
[Image: ]
Nổi bật nhất là nhóm dầu khí với ba đại diện ASP (+29,47%), BSR (+26,06%) và GAS (+16,22%). Trong đó, đà tăng của cổ phiếu ASP của Công ty Cổ phần Tập đoàn Dầu khí An Pha được hỗ trợ bởi kết quả kinh doanh bứt phá. Quý I/2026, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 46 tỷ đồng, gấp hơn 13 lần cùng kỳ và là mức cao nhất trong lịch sử hoạt động. Quan trọng hơn, kết quả này đã giúp Dầu khí An Pha xóa toàn bộ khoản lỗ lũy kế kéo dài nhiều năm, đánh dấu đánh dấu bước ngoặt lớn trong quá trình tái cơ cấu và cải thiện sức khỏe tài chính.
Với BSR, động lực tăng giá đến từ cả yếu tố cơ bản lẫn dòng tiền. Bên cạnh kết quả kinh doanh quý I tăng trưởng đột biến với lợi nhuận sau thuế vượt 8.200 tỷ đồng, cổ phiếu này còn nhận cú hích lớn từ việc chính thức gia nhập rổ VN30. Sự kiện này đã giúp BSR thu hút mạnh dòng vốn từ các quỹ ETF và nhà đầu tư tổ chức, trở thành một trong những tâm điểm giao dịch nổi bật nhất tháng.
Đối với GAS, động lực tăng giá đến từ cả triển vọng ngành và câu chuyện cổ tức. Nhu cầu tiêu thụ khí và LNG gia tăng trong mùa cao điểm sản xuất điện, cùng xu hướng tăng của giá năng lượng, đã tạo nền tảng hỗ trợ cho cổ phiếu. Bên cạnh đó, việc ĐHĐCĐ thông qua phương án chi trả cổ tức tiền mặt năm 2025 với tỷ lệ 25%, tương ứng hơn 6.000 tỷ đồng, tiếp tục củng cố sức hấp dẫn của GAS đối với dòng tiền đầu tư dài hạn. Trong bối cảnh thị trường thiếu vắng các nhóm cổ phiếu dẫn dắt, GAS trở thành một trong số ít bluechip duy trì được sức hút nhờ nền tảng tài chính vững chắc và vị thế đầu ngành.
Về phía nhóm ngân hàng, cả hai cổ phiếu góp mặt trong danh sách tăng mạnh đều là những mã midcap: MSB (+22,4%), LPB (+16,34%).
Với MSB, động lực lớn nhất đến từ kết quả kinh doanh tích cực và kế hoạch tăng vốn. Ngân hàng ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý I đạt 1.890 tỷ đồng, tăng gần 16% so với cùng kỳ và là mức cao nhất trong lịch sử hoạt động. Đồng thời, cổ đông đã thông qua phương án phát hành cổ phiếu thưởng tỷ lệ 20% để nâng vốn điều lệ lên 37.440 tỷ đồng. Đáng chú ý, cổ phiếu này vẫn duy trì đà tăng bất chấp áp lực bán ròng mạnh từ khối ngoại, cho thấy lực cầu trong nước hấp thụ khá tốt lượng cung trên thị trường.
Trong khi đó, LPB thu hút sự quan tâm nhờ chính sách cổ tức tiền mặt thuộc nhóm cao nhất hệ thống ngân hàng. Với tỷ lệ chi trả 30%, tương ứng khoảng 9.000 tỷ đồng tiền mặt, LPBank trở thành một trong những doanh nghiệp chia sẻ thành quả kinh doanh mạnh tay nhất với cổ đông trong năm nay. Bên cạnh đó, kết quả kinh doanh duy trì ở mức cao cùng định hướng mở rộng hoạt động bán lẻ và quốc tế cũng góp phần củng cố kỳ vọng tăng trưởng dài hạn đối với cổ phiếu.
HNX: Hiện tượng THD
Nếu HoSE chứng kiến sự lên ngôi của các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt như BSR, GAS hay MSB, thì trên HNX, tâm điểm lại thuộc về THD của Công ty Cổ phần Thaiholdings. Với mức tăng 290,4% chỉ trong một tháng, THD không chỉ trở thành quán quân của HNX mà còn là cổ phiếu tăng mạnh nhất toàn thị trường trong tháng 5.
Từ mức 31.300 đồng/cp đầu tháng, THD leo lên 122.200 đồng/cp, kéo vốn hóa doanh nghiệp tăng từ khoảng 12.000 tỷ đồng lên hơn 47.000 tỷ đồng chỉ sau một tháng giáo dịch. Đáng chú ý, đà tăng này được hình thành sau 17 phiên tăng điểm liên tiếp, trong đó có tới 12 phiên tăng kịch biên độ.
Sự bùng nổ của THD diễn ra trong bối cảnh Thaigroup - doanh nghiệp có liên quan đến Thaiholdings - công bố kế hoạch phát triển tổ hợp du lịch, thể thao và dịch vụ quy mô hơn 1.000ha tại Ninh Bình với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 128.000 tỷ đồng. Dự án được định hướng trở thành cực tăng trưởng mới của địa phương với hàng loạt hạng mục như đường đua F1 tiêu chuẩn quốc tế, khu liên hợp thể thao, học viện bóng đá quốc tế, trung tâm hội nghị và tổ hợp nghỉ dưỡng quy mô lớn.
Giữa lúc cổ phiếu tăng nóng, Thaiholdings bất ngờ công bố kế hoạch triệu tập ĐHĐCĐ bất thường năm 2026 nhằm thông qua phương án tăng vốn điều lệ. Những thông tin liên quan đến dự án quy mô lớn và kế hoạch huy động vốn mới được cho là đã trở thành chất xúc tác quan trọng thúc đẩy dòng tiền đầu cơ.
Tuy nhiên, diễn biến giá cổ phiếu đang đi nhanh hơn đáng kể so với kết quả kinh doanh. Quý I/2026, Thaiholdings ghi nhận lợi nhuận sau thuế khoảng 30 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận gộp từ hoạt động kinh doanh cốt lõi chỉ hơn 5 tỷ đồng. Tương tự năm 2025, phần lớn lợi nhuận của doanh nghiệp đến từ hoạt động tài chính như tiền gửi, cho vay và đầu tư, thay vì hoạt động sản xuất kinh doanh chính.
[Image: ]
Bên cạnh THD, “á quân” OCH - cổ phiếu của Công ty Cổ phần One Capital Hospitality cũng là một trong những hiện tượng đáng chú ý trên HNX. Cổ phiếu này tăng mạnh sau ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, nơi doanh nghiệp công bố kế hoạch doanh thu 1.704 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 365 tỷ đồng, tăng lần lượt 47,4% và 274% so với năm trước. Đồng thời, One Capital Hospitality cũng thông qua phương án chào bán riêng lẻ 130 triệu cổ phiếu để huy động khoảng 1.300 tỷ đồng phục vụ các kế hoạch đầu tư mới.
Dù vậy, tương tự THD, phần lớn động lực tăng giá của OCH đến từ kỳ vọng hơn là sự cải thiện đột biến trong kết quả kinh doanh. Kết thúc quý I/2026, doanh nghiệp vẫn ghi nhận lỗ sau thuế gần 25 tỷ đồng, dù đã doanh thu đã cải thiện đáng kể so với cùng kỳ năm trước.
Ngoài THD và OCH, phần còn lại của bảng xếp hạng ghi nhận mức tăng khá khiêm tốn hơn, dao động từ 20% đến 46%, gồm TET, DST, VTC, CTP, TSB, NBW, IDJ và SFN. Điểm chung của nhóm này là thanh khoản tương đối thấp và thiếu vắng những thông tin đủ sức tạo ra sự thay đổi đáng kể về triển vọng kinh doanh. Đây cũng là đặc trưng thường thấy trên HNX, nơi các cổ phiếu vốn hóa nhỏ và lượng cổ phiếu tự do lưu hành hạn chế thường có khả năng biến động mạnh chỉ nhờ một lượng tiền không quá lớn.
UPCoM: Biên độ tăng giá thu hẹp trên diện rộng
Trên sàn UPCoM, bảng xếp hạng cổ phiếu tăng mạnh nhất tháng 5 cho thấy sự hạ nhiệt rõ rệt so với tháng trước. Nếu trong tháng 4, cổ phiếu dẫn đầu TH1 tăng tới 186,96% và có tới 4 mã ghi nhận mức tăng trên 100%, thì sang tháng 5, quán quân H11 chỉ tăng 139,36%, trong khi cổ phiếu đứng thứ hai là KIP chỉ tăng 77,3%. Toàn bộ các vị trí còn lại đều có mức tăng dưới 70%.
[Image: ]
Sự thu hẹp đáng kể của biên độ tăng giá phần nào phản ánh tâm lý thận trọng hơn của dòng tiền trong bối cảnh hiệu ứng "Sell in May" lan rộng trên thị trường. Dù các cơ hội đầu cơ vẫn xuất hiện, khả năng tạo ra những nhịp tăng bằng lần đã không còn phổ biến như giai đoạn trước, cho thấy mức độ chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư đang suy giảm.
Một đặc điểm đáng chú ý khác là phần lớn các cổ phiếu góp mặt trong bảng xếp hạng đều có thanh khoản ở mức thấp, thậm chí rất thấp. Không ít mã ghi nhận mức tăng hàng chục phần trăm nhưng khối lượng giao dịch chỉ vài nghìn cổ phiếu mỗi phiên, thậm chí có những phiên gần như không phát sinh giao dịch. Trong điều kiện đó, biến động giá thường chịu tác động lớn từ sự mất cân đối cung - cầu cục bộ hơn là sự tham gia của dòng tiền quy mô lớn.
Khác với HoSE hay HNX, nơi một số cổ phiếu tăng giá gắn liền với các câu chuyện về kết quả kinh doanh, cổ tức, tăng vốn hoặc các dự án quy mô lớn, phần lớn các cổ phiếu dẫn đầu UPCoM không ghi nhận thông tin hỗ trợ đủ mạnh để lý giải cho mức tăng giá. Đáng chú ý, trong danh sách này vẫn xuất hiện không ít cổ phiếu thuộc diện cảnh báo hoặc có chất lượng lợi nhuận kém.
Thái Hà