Dù giới kinh tế còn chia rẽ, thị trường đang định giá hơn 86% khả năng Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong tuần này, sau các dữ liệu vĩ mô và giá dầu.
Lạm phát tháng 8 cao hơn dự báo, thị trường lao động vẫn vững và giá dầu vượt 100 USD khiến khả năng Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong tuần này chiếm ưu thế, dù một số chỉ báo vẫn ủng hộ phương án giữ nguyên.
Ủy ban Thị trường Mở Liên bang Mỹ (FOMC) sẽ họp trong hai ngày 15–16/9. Nếu tăng 25 điểm cơ bản, Fed sẽ đưa vùng mục tiêu lãi suất liên bang từ 3,50–3,75% lên 3,75–4,00%.
[Image: ]
Xác suất Fed tăng lãi suất trong ngày 16/9 đã lên 86,7%. Ảnh: CME FedWatch
Theo dữ liệu CME FedWatch về định giá trên thị trường hợp đồng tương lai, xác suất Fed tăng lãi suất trong tuần này đã lên gần 87%. Thị trường cũng kỳ vọng Fed sẽ có một đợt tăng nữa trước cuối năm.
Dữ liệu kinh tế củng cố khả năng tăng lãi suất
Các số liệu mới công bố trước cuộc họp cho thấy kịch bản tăng lãi suất có thêm cơ sở.
Ở thị trường lao động, kinh tế Mỹ tạo thêm 162.000 việc làm ngoài khu vực nông nghiệp trong tháng 8, vượt xa dự báo, trong khi tỷ lệ thất nghiệp giữ ở mức 4,1%. Thu nhập bình quân theo giờ tăng 0,3% so với tháng trước và 3,1% so với cùng kỳ.
Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động, tức tỷ lệ người từ 16 tuổi trở lên đang có việc làm hoặc chủ động tìm việc, tăng nhẹ lên 61,6%, nhưng vẫn thấp hơn 0,5 điểm phần trăm so với tháng 1. Số việc làm mới của tháng 6 và tháng 7 được điều chỉnh tăng tổng cộng 55.000.
[Image: ]
Một hội chợ việc lạm ở Mỹ. Ảnh: Getty
Báo cáo cho thấy thị trường lao động vẫn có sức chống chịu tốt, giúp Fed có thêm dư địa tập trung vào lạm phát. Tuy nhiên, chưa thể kết luận kinh tế đang quá nóng, bởi việc làm mới tập trung đáng kể ở dịch vụ ăn uống và giáo dục chính quyền địa phương, trong khi mức tăng tiền lương 3,1% chưa cho thấy một vòng xoáy lương–giá rõ rệt.
CPI tháng 8 tăng 0,4% so với tháng trước và 3,4% so với cùng kỳ. CPI lõi, loại trừ thực phẩm và năng lượng, tăng 0,3% trong tháng, cao hơn mức dự báo 0,2%. Tuy nhiên, xét theo năm, CPI lõi giảm từ 2,5% xuống 2,4%.
Giá xăng tăng 3,9%, đóng góp hơn một phần ba mức tăng của CPI toàn phần, còn chỉ số năng lượng tăng 2,1%. Vì vậy, báo cáo nóng hơn dự báo trong ngắn hạn nhưng chưa đủ chứng minh lạm phát cơ bản đã bước vào một xu hướng tăng mới.
Ở khâu sản xuất, chỉ số giá sản xuất (PPI) tăng 0,4% trong tháng 8 và 5,4% so với cùng kỳ. Giá hàng hóa đầu ra tăng 1,1%, chủ yếu do năng lượng tăng 4,2%; riêng giá dầu diesel tăng 24,1%. Giá dịch vụ vận tải và kho bãi tăng 2,3%, làm gia tăng nguy cơ chi phí năng lượng truyền sang các nhóm hàng hóa khác.
Rủi ro năng lượng tiếp tục gia tăng khi giá dầu Brent vượt 107 USD/thùng và WTI vượt 102 USD/thùng đầu tuần này, sau những gián đoạn mới đối với hạ tầng dầu mỏ và vận chuyển tại Trung Đông.
Phố Wall chuyển sang dự báo tăng lãi suất
Sau báo cáo việc làm tháng 8, UBS đảo ngược dự báo giữ nguyên lãi suất cả năm và chuyển sang dự báo Fed tăng 25 điểm cơ bản trong tháng 9, sau đó tăng thêm một lần vào tháng 12. UBS viện dẫn thị trường lao động vững chắc, thông điệp cứng rắn của Chủ tịch Fed Kevin Warsh và rủi ro lạm phát từ các nút thắt nguồn cung.
Barclays cũng dự báo Fed tăng lãi suất vào tháng 9 và tháng 12, trong khi Bank of America dự báo ba lần tăng 25 điểm cơ bản vào tháng 9, tháng 10 và tháng 12. Macquarie đưa dự báo thời điểm tăng lãi suất dự kiến lên sớm hơn, từ tháng 12 sang tháng 9, đồng thời vẫn dự báo thêm một lần tăng trong quý I/2027.
Về phần mình, Citigroup chưa chuyển sang dự báo tăng lãi suất mà vẫn cho rằng Fed sẽ giữ nguyên trong ngắn hạn. Tuy nhiên, Citi đã loại bỏ các đợt giảm dự kiến vào tháng 10, tháng 12/2026 và tháng 1/2027, đồng thời lùi lần giảm đầu tiên sang tháng 6/2027.
Trước khi CPI tháng 8 được công bố, 65 trong số 93 nhà kinh tế tham gia khảo sát Reuters từ ngày 4–9/9 dự báo Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp tháng 9. Cũng trong khảo sát này, 52 người cho rằng lãi suất sẽ không thay đổi trong cả năm 2026.
Sự khác biệt giữa kết quả khảo sát và xác suất tăng lãi suất 86% hiện nay phản ánh kỳ vọng đã thay đổi nhanh sau các báo cáo PPI, CPI và đợt tăng mới của giá dầu.
Seema Shah, chiến lược gia trưởng toàn cầu của Principal Asset Management, cho rằng CPI lõi tăng 0,3%, kết hợp với giá năng lượng và căng thẳng Trung Đông, gần như xác lập khả năng Fed tăng lãi suất. Bà nhận định có thể cần nhiều hơn một lần tăng để củng cố cam kết ổn định giá.
Christopher Hodge, chuyên gia kinh tế tại Natixis, cho rằng số liệu CPI tháng 8 không báo hiệu lạm phát lõi tăng tốc trở lại, mà chỉ là một nhịp chững trên lộ trình giảm lạm phát. Dù vậy, ông cho rằng Fed có thể xem một hoặc hai lần tăng lãi suất là sự điều chỉnh chính sách phù hợp, bắt đầu từ tháng 9.
Ở chiều ngược lại, Oxford Economics ước tính chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) lõi tháng 8 có thể chỉ tăng 0,2% so với tháng 7, qua đó tạo dư địa để Fed chưa tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 9. Tuy nhiên, tổ chức này đánh giá quyết định vẫn ở thế rất sít sao.
Lập luận của Oxford đáng chú ý vì Fed xác định mục tiêu lạm phát 2% dựa trên mức thay đổi 12 tháng của chỉ số PCE, thay vì CPI. Số liệu chính thức gần nhất cho thấy PCE tháng 7 tăng 3,7% so với cùng kỳ và PCE lõi tăng 3,3%; cả hai cùng tăng 0,2% so với tháng trước.
Tuy nhiên, PCE tháng 8 phải đến ngày 30/9 mới được công bố, sau cuộc họp Fed. FOMC vì thế phải quyết định dựa trên CPI, PPI và các ước tính về PCE thay vì có số liệu chính thức.
Từ các dữ liệu và nhận định hiện nay, kịch bản có xác suất cao nhất vẫn là Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản lên 3,75–4,00%.
Thị trường lao động đủ vững để Fed tập trung vào lạm phát; CPI lõi cao hơn dự báo, còn PPI và chi phí vận chuyển cho thấy nguy cơ áp lực giá lan rộng. Nội bộ Fed cũng đã hình thành nhóm ủng hộ thắt chặt.
Tại cuộc họp tháng 7, FOMC bỏ phiếu với tỷ lệ 9–3 để giữ nguyên lãi suất. Ba thành viên gồm Beth Hammack, Neel Kashkari và Lorie Logan bất đồng, cùng ủng hộ tăng 25 điểm cơ bản.
Dù vậy, phương án giữ nguyên vẫn có cơ sở. Lạm phát lõi theo năm giảm, tiền lương chưa tăng quá nhanh và một phần đáng kể mức tăng của CPI, PPI đến từ năng lượng. Tăng lãi suất có thể làm giảm tổng cầu nhưng không trực tiếp giải quyết gián đoạn nguồn cung dầu.
Nếu Fed tăng lãi suất nhưng coi đây là bước hiệu chỉnh có giới hạn, phản ứng thị trường có thể tương đối kiềm chế vì phần lớn động thái đã được định giá. Ngược lại, nếu dự báo mới cho thấy FOMC nghiêng về nhiều lần tăng tiếp theo, lợi suất trái phiếu và USD có thể tăng thêm, trong khi chứng khoán chịu áp lực lớn hơn.